درباره «دربند» فیلمی که این روزها روی پرده سینماهاست

سد کرج، تونل، نمای داخلی از خودرویی که کسی در آن با تلفن همراهش حرف می‌زند، خانه‌ای شلوغ و درهم ریخته و چند جوان غمگین که ظاهری شاد دارند، ...

یعنی فیلمی را که به تماشای آن نشسته اید، پرویز شهبازی کارگردانی کرده است، اما این همه آن چیزی نیست که «دربند» برایتان می‌گوید.
«دربند» داستان نازنین دختری است که برای تحصیل به تهران آمده است، موفق به گرفتن خوابگاه نمی‌شود و به همین دلیل با سحر دختری که در عطر فروشی کار می‌کند، همخانه می‌شود، اما خیلی زود می‌فهمد سحر روابط باز و بدون محدودیتی دارد . مشکلاتی برای سحر ایجاد می‌شود و تنها کسی که پای رفاقتش با سحر می‌ایستد، خود نازنین است. اگر چه او از این جوانمردی سزای خوشی نمی‌بیند و در حالی‌که هر آن امکان به زندان رفتنش هست، از مخمصه نجات می‌یابد.
نمی خواهم بگویم «دربند» کمال مطلوب سینمای ایران است، نمی‌خواهم بگویم خیلی از اتفاقات داستان با واقعیت همخوان است، نمی‌خواهم بگویم آیا ممکن است صاحبخانه‌ای که برای ذره‌ای از پول اجاره اش مو را از ماست بیرون می‌کشد، نسبت به این مسأله که کلید خانه‌اش را چندین نفر داشته باشند و هرشب در خانه او جمع شوند، بی‌تفاوت باشد؟
نمی خواهم بگویم گره خوابگاه نداشتن نازنین چطور درست جایی که فیلمساز به آن احتیاج داشت، با سه شماره حل شد و... ولی می‌خواهم بگویم «دربند» با همه این چیزها، فیلم شریفی است؛ چون حرفی برای گفتن دارد و پرویز شهبازی نیز فیلمساز قابل احترامی است؛ چون برای مخاطب خود احترام قایل است و سعی می‌کند اگر ذره‌ای از پول و وقت مخاطب را می‌گیرد، محصولی به دست او بدهد که بتوان به آن «اثر سینمایی» گفت.
دنیای «دربند» دنیایی است که از جهان پیرامون ما جدا شده است، کارگردان توجه ما را از تمام آدمهای پیرامونمان به دو دختر مجرد در تهران معطوف می‌کند که شرایط سنی مشابهی دارند، اما اعتقادات، باورها و نگاهشان به دنیا متفاوت است.
« نازنین» در یک نگاه دختر موفقی است، دانشجوی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران است، برای کسب روزی تدریس می‌کند، اهل تظاهر و خودنمایی نیست، به اخلاق پایبند است و برای نجات دوستی که یک بار او را کتک هم زده است تا مرز از دست دادن آبرو و موقعیت تحصیلی نیز پیش می‌رود.
اما «سحر» دختری است مرموز، بی‌قید و خودخواه که پاداش مهر و ایثار دوستش را با ناجوانمردی و ترک کردن او می‌دهد . این دو شخصیت رو در روی هم می‌توانستند بستری را فراهم کنند که کارگردان ما را با داستانی سوزناک با نتیجه اخلاقی «آدم خوب‌ها همیشه برنده اند» شکنجه کند، اما خوشبختانه نتیجه چیز دیگری است.


انسانها داد و ستد می‌شوند
نازنین خیلی دختر خوب و موفقی است، حتی سعی می‌کند خیلی هم زرنگ باشد، فریب ظاهر آدمها را نخورد، هرچیزی را امضا نکند و زود تصمیم نگیرد، اما درست در جایی که باید نیت پلید آدمها را بخواند، از فرمان غریزه و فطرتش تبعیت می‌کند و تا مرز از دست دادن همه چیزش پیش می‌رود، قضاوت او درباره خودش این است که به واسطه شهرستانی بودن نسبت به دیگران پایین تر است و باید وارد بازی دیگران شود. سحر هم اگر چه آدم بد ماجراست، اما وقتی داستان تمام می‌شود، کمی هم می‌شود به او حق داد، کسی که در میان این همه گرگ زنده مانده است، نمی‌تواند مانند یک بره زندگی کند.
«دربند» دست روی مشکل مهمی گذاشته که متأسفانه جامعه ما بشدت دچار آن شده است و اگر هنرمندانی چون شهبازی ما را نسبت به این خصلت زشت و بیماری واگیردار آگاه نکنند، چه بسا همه به این بیماری لاعلاج دچار شویم: «بیماری مبادله».
در این شکل از بیماری، انسانها از چارچوب روابط انسانی خارج می‌شوند و یکدیگر را نه به شکل دو موجود ذی‌روح و دارای احساسات و عواطف بشری، بلکه به شکل شرکای اقتصادی و تجاری موقت می‌بینند. این بیماری از آن جایی ناشی می‌شود که انسانها یکدیگر را مانند کالاهایی قابل داد و ستد می‌بینند و در نتیجه خرید و فروش یکدیگر را در سوداگری مسخره‌ای که نامش را «رفاقت» گذاشته اند، توجیه می‌کنند.
«دربند» به گسترش تفکر سرمایه سالار بازار حمله می‌کند که در آن اصل بر این است که باید سرمایه را به هر شکل حفظ کرد و آن را گسترش داد، باید به همه بی‌اعتماد بود و از هر کسی سند و سفته‌ای داشت تا در زمان مورد نیاز آن را به کار برد و حریف را از میدان بیرون برد.
رفاقت، همراهی و ایستادن پای کسی در چنین منطقی اصولاً جایی ندارد، وقتی کسی اشتباه می‌کند- اگر واقعاً اشتباه‌ کرده باشد- خودش باید سزایش را ببیند و دلیلی ندارد که ما خود را در اشتباه‌های دیگران سهیم کنیم.
این منطق سوداگرانه اما پر مشتری امروز در جامعه ما متأسفانه چنان رایج شده است که بسیاری از ما تا آن را بر پرده بزرگ سینما نبینیم، به زشتی و رواج آن پی نمی‌بریم. «شهبازی» اگر هیچ کاری نکرده باشد، همین که این تلنگر را به ما زده که در دوستی‌ها و روابط انسانی خود، چون سوداگران عمل می‌کنیم و انسانها را چون ابزار داد و ستد می‌بینیم، بس است.

/ 35 نظر / 26 بازدید
نمایش نظرات قبلی
غلامرضا نصراللهی

سلام شاعر گرامی به روز هستیم و دعوتید به سه شعر کوتاه از من منتظر نقد و نظر شما هستم

امین موسی وند

سلام دوست عزیز یک روز با نمایش "مدار رنگی" با احترام دعوتید به زیر ذره بین [گل]

نازنین یداللهی

سلااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااام سلاااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااام سلاااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااام سلااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااام سلااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااام سلااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااام سلااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااام سلاااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااام سلاااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااام سلااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااام سلاااااااااااااااااااااااااااااااااام سلاااااااااااااااااااااااااام سلاااااااااااااااااااام سلااااااااااااااام سلاااااااااام سلاااااام سلاااام سلاام سلام .♥ .♥ ..♥ ...♥ ....♥ .....♥آپم بهم سر بزني خوشحالم مي‌كني ....

آیات غمزه

آیات غمزه برگزار می کند: پنجره نخستین کنگره ی مجازی شعر با موضوع شعر مذهبی- اجتماعی مهلت ارسال آثار: تا دوم دی ماه (غیر قابل تمدید) اطلاعات بیشتر: http://poemcongress.ir

حسین میری

راستش اینروزا اگه بخواهیم بی تعارف نگاه کنیم رفاقت اغلب بطور ناخوداگاه شکل مناسبتی بخودش میگیره و شاید هر کدوم از ما موقع تعریف ازین رخداد سویه های غیر اتفاقی رفاقت که عموما در کودکی های ما جریان واقعی داره رو به تعریف برسونیم اما بی برو برگرد اغلب این فقط یه تعریف می مونه و بس !!!شهبازی این تعریف رو جسورانه با واقعیت روزمره بتقابل کشیده که دست مریزاد داره اما ایا من نوعی هم در رفتارهای روزمره دست به باز تعریف می زنم ؟؟؟؟من فک کنم جریانات سیاسی حاکم بر کشورها تاثیر غیر قابل کتمانی در رفتارهای اجتماعی ما گذاشته که همیشه روابط رو بر اساس برد /برد می سنجیم چون جهان سیاسی بشدت تابع این الگوهاست اینطور نیست آرش جان ؟؟؟؟ و در آخر اینکه : اینروزها با هر کس که رفیق می شوم احساس می کنم آنقدر دوست بوده ایم که حالا وقت خیانت است !!!واقعیتیه که ............ بگذریم دست مریزاد شاعر .....دعوتی به تنها ترین لحضه ...که تاریخ رفاقت های زخمیه بنوعی ........... راستی سلام

شهراد میدری

درود فراوان خاندم و بهره مند شدم، پس از یک سال و شش ماه بروزم با یک غزل و یک پهلوی و یک چارانه