چرا مردم با مجموعه​های شعر آشتی کرده​اند؟

درباره ی رفتارشناسی مخاطبان ادبیات ، پژوهشی علمی و سنجیده انجام نشده است . هیچ کس نمی تواند به طور دقیق گرایش یا بی​رغبتی مخاطبان را به گونه​ای از ادبیات، تحلیل یا پیش​بینی کند. به همین دلیل هر حرفی درباره چرایی این رفتار ، به مشاهدات، قراین و تحلیل های شخصی وابسته​است و به نظر می​رسد تا زمانی که فاصله​ی نیاز ادبیات و رویکرد دانشگاهی و علمی به آن زیاد باشد، در بر همین پاشنه خواهد چرخید.

جدای از این مقدمه لازم ، قراین و شواهد نشان​دهنده​ی این است که رکود اقبال نسبت به مجموعه های شعر در میان مخاطبان اندک اندک در حال فروکش کردن است و خرید قابل توجه مجموعه های شعری جدید در قالب​های مختلف و مطرح شدن نام های تازه در عرصه​ی ادبیات - به شهادت دست اندرکاران بازار کتاب- می تواند نشانه​ی امید بخشی از این تغییر فضا باشد.
نخستین مساله​ای که باید به آن توجه داشت، این است که اگرچه پیش از این مردم کمتر کتاب شعر می​خریدند،اما علاقه ی آنان به اصل هنر شعر تغییری نکرده بود،یعنی در واقع کم شدن مشتری مجموعه شعر​ها در بازار کتاب،ربطی به کاهش علاقه مردم برای خواند شعر خوب نداشت .

اگر کسی به کنگره​ها و نشست​های مردمی شعر در سال​های اخیر رفته​باشد ، شاهد بوده​است که انبوهی از شنوندگان برای شنیدن تازه​های شعر معاصر به این گونه نشست​ها می​آمدند . در واقع شعر مخاطب داشت،اما به عنوان یک کالای فرهنگی درست در بازار عرضه نمی​شد تا به دست مخاطبانبان و خواهندگان برسد.

 ترس و بی رغبتی ناشران به انتشار مجموعه های شعر دلیلی برای این فاصله افتادن بود که به لطف تغییر فضای جدید، خبرهایی از تغییر رویکرد ناشران به​خصوص ناشران بخش خصوصی در این حوزه به گوش می​رسد.بخش عمده ای از این تغییر فضا به تغییر نگرش مخاطبان شعر باز می گردد. گسترش طبقه متوسط شهری که دارای تحصیلات دانشگاهی است و گروه عمده ای از آنان را زنان تشکیل می دهند فضای تازه ای برای ادبیات فراهم آورده است .

مخاطبان جدید شعر بر خلاف مخاطبان گذشته ، چندان درگیر قالب​ها و تعریف​های سنتی از شعر و نامداران و نام​آوران این عرصه نیستند، بلکه بیشتر از نام ها و قالب ها به اصل شعر می​اندیشد.
سال​ها بود که شاعران ،شعر سپید می گفتند و به مخاطبان عرضه می​کردند اما گروه عمده​ای از مخاطبان تربیت لازم برای بهره مندی زیبا شناسانه از این قالب نداشتند، اما امروز شاعران این گونه ی شعری در کنار شاعرانی که در قالب های سنتی شعر می​گویند با اقبال مخاطبان روبرو شده​اند .چون نسل امروز خریدار ادبیات جدی است که زیبایی شناسی خاص خود را دارد و لیاقت بهره مندی از گوهر شعر را یافته​است .

نکته ی مهم دیگر این است که  نسل جدید  از توانمندی های رسانه ای و شخصی خود برای گسترش و تبلیغ ادبیات و علایق زیبایی شناسانه ی خود به شکل خلاق استفاده می​کند و نسبت به گستردن چتر علایقش متعهد است. این مساله ، ناکارآمدی رسانه های سنتی در تزریق شوق به ادبیات را تا حدود زیادی جبران کرده است .امروز بخش مهمی از تبلیغ وانتشار شعر معاصر برعهده ی شبکه های اجتماعی است که بدون داشتن تکلیف و تعهد بیرونی ، دایره ی شعر را خاموش و آرام، وسیع کرده و باعث شده ناشرانی که با شنیدن نام کتاب شعر تب می کردند ، فراخوان انتشار مجموعه های تازه بدهند.

در این میان باید به این نکته نیز توجه داشت که خود شاعران نیز اندک اندک رویکردهای تازه تری را در شعر وارد کرده​اند و برج عاج نشینی حداقل بخشی از شعرا و بی اعتنایی آن​ها به تحولات و رویدادهای اجتماعی و سیاسی که جامعه را تحت تاثیر قرار می​دهد ، پایان یافته است. به عبارت دیگر کارکرد رسانه ای شعر تحت تاثیر گسترش دایره ی نفوذ رسانه​ها باردیگر احیا شده و شاعران در اتفاقات و حوادثی که جامعه را تحت تاثیر قرار می دهد، ساکت نیستند ،همین مساله باعث می شود که در میان گروه های اجتماعی که به دنبال سخنگویانی برای بازگویی دیدگاه​های خود هستند ، طرفداران تازه​ای پیدا کنند.

با همه​ی این نوشته​ها ،لازم است تاکید شود که هنوز فاصله ی میان نقطه​ی مطلوب و جایگاه فعلی استقبال از شعر معاصر ایران ، زیاد است و نباید به وضعیت امروز دل خوش داشت، بلکه باید با اصلاح بیشتر راه​های عرضه​ی شعر به مردم، به​خصوص در حوزه​ی نشر و پخش کتاب ، به این شوق روزافزون پاسخی در خور داد.

مطلب در خبر

/ 126 نظر / 15 بازدید
نمایش نظرات قبلی
شعر فارسی زبانان

سلام. شاعر و صاحبنظر گرامی از شما دعوت می کنیم در وبلاگ شعر فارسی زبانان شاعر این هفته و در وبلاگ همزبانان شاعر این ماه را انتخاب کنید. http://hamzabanan.blogfa.com/

زهرامحمودی

سلام وبلاگ ادبی مشق مدارا متولد شد منتظر حضور گرمتون هستم ... www.mashghemodara.bogfa.com

فاطمه محمدی

سلام آقای شفاعی عزیز. به روزم .خوشحال می شم من رو از نظر خوبتون بهره مند کنید.[گل][گل]

امید جون

سلام من امید هستم 17 سالمه از مشهد بهتره بگم شما از خوش شانس ترین ها هستید چون میخوام به بزرگترین وبسایت جامع جوانان دعوتتون کنم هرچی شما لازم داشته باشید حتی شده برای یکبار به ما سر بزنید و نظرتونو بدید که فقط امید ما به نظرات شماست به امید زمانی که تمام همشهریان و تمام ایران با هم همصدا شویم نظر یادتون نره www . Omida2 . vcp . ir Omida2@yahoo.com

ارتباط

چگونه مي توان يك مجري خوب بود؟ براي اطلاعات بيشتر در مورد يك سخنران خوب شدن و غلبه بر عدم اعتماد به نفس به 1001 نكته فريبا علومي يزدي مراجعه كنيد مجريگري : نكاتي كه بايد بررسي شود قبل از اينكه برنامه کنفرانس را شروع كنيد . (وظایف مجری قبل از شروع مراسم) اينجا به 10 مورد از نكات مجريگري مي پردازيم كه به عنوان يك مجري صحنه بايد انجام دهيد کسانی که می خواهند مجری شوند به سایت ایران مجری بروید.

حسین میری

سلام ارش عزیز غرض خواندن و دعوت کردن و عرض ادب بود موفق باشی ..........

صدیقه حسینی

سپاسگزارم درخت گلابی که به شکل دلم در آمدی چه تنها بودم ! . . . به روزم با لینک های تازه و یک تجربه ی چارپاره ای! منتظر نقدهایتان هستم.... با احترام: صدیقه حسینی/رشت

فاطمه دارابی

سلام شعر های زیبایی دارید من خیلی به شعر های شما علاقه دارم.امید وارم که لحظه های شاعرانه زیبایی داشته باشید.